hét platform voor crowdfunding in de creatieve sector

Cultuur in Beeld

Vandaag vond in Maarssen Cultuur in Beeld 2012 plaats. Dit evenement, door het Ministerie van OCW georganiseerd, staat stil bij de actualiteit in de cultuursector en laat veelal inspirerende sprekers de sector kennismaken met nieuwe aanpakken en bijzondere ontwikkelingen.

De ochtend werd geopend door Jet Bussemaker, Minister voor Onderwijs Cultuur en Wetenschap. In haar opening stipte ze het belang van innovatie in de cultuursector aan. Dat bracht me terug bij 2009, het eerste jaar van de, inmiddels niet meer bestaande, Regeling Innovatie Cultuuruitingen. Deze regeling, met als belangrijkste doelstellingen het stimuleren van innovatie initiatieven in de kunstsector heeft ervoor gezorgd dat crowdfunding platform voordekunst het licht zag.

Met een eenmalige bijdrage van OCW van € 189.000 is inmiddels meer dan 1.5 miljoen opgehaald voor kunstprojecten en… de toekomst ziet er goed uit.

voordekunst is gestart vanuit het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK), met dus die bijdrage vanuit de Regeling Innovatie Cultuuruitingen, met het idee om binnen anderhalf jaar uit te groeien tot een zelfstandige organisatie. Dat was eind 2009 / begin 2010. Van crowdfunding had toen nog vrijwel niemand gehoord en bezuinigingen? Die kenden we toen nog niet. Met de bijdrage uit de Regeling Innovatie Cultuuruitingen is de site gebouwd, zijn de juridische implicaties bekeken en is de vormgeving en promotie van voordekunst gedaan.

In de loop van 2010 is de website www.voordekunst.nl gebouwd en heeft de praktische organisatie vorm gekregen. Uiteindelijk is voordekunst op 4 november 2010 gelanceerd. We begonnen met 6 projecten, dit werden er 10 en halverwege 2010 hebben er zo’n 25 projecten op voordekunst gestaan. Dit was het begin van crowdfunding in de cultuursector van Nederland. Op 1 juli 2011 werd voordekunst een zelfstandige organisatie.

Doordat voordekunst een zelfstandige organisatie was geworden, moesten de kosten voor de organisatie ook gedekt worden. Daarvoor zijn er twee logische oplossingen:

  1. een fee vragen van de projecten die middels voordekunst gepresenteerd worden
  2. partners / sponsoren voor het platform vinden

Wat betreft optie 1: dit is het ideale financieringsmodel voor ieder crowdfundingplatform. Er zijn globaal gezien echter maar een paar platforms die op deze manier in stand kunnen blijven. Dit zijn is alle gevallen commerciële waarin voor miljoen is geïnvesteerd door private investeerders die over een paar jaar rendement willen zien voor hun investering. De gemiddelde fee ligt rond de 7%. Dit houdt in dat je platform een grote omvang moet hebben, wil de begroting bij dit percentage volledig gedekt kunnen worden.

Dan optie 2: partners zijn dus essentieel voor platforms die zich in een opstartfase bevinden. Aan de ene kant omdat partners ervoor kunnen zorgen dat de fee die het platform vraagt aan de projecthouders redelijk blijft door een bijdrage te doen aan de instandhouding en doorontwikkeling van het platform. Aan de andere kant hebben de partners een duidelijke netwerkrol. Onze partners hebben een netwerk van potentiële projecthouders (én donateurs) die ze op voordekunst kunnen wijzen. Op deze manier kan het aantal projecten groeien en genereert het platform meer inkomen.

De jaarbegroting van voordekunst (overigens een non-profit organisatie) in 2012 ligt rond € 180.000,-. Hiervoor wordt de site onderhouden en doorontwikkeld, worden er evenementen georganiseerd, hiervoor begeleiden we projecthouders en proberen we ervoor te zorgen dat voordekunst en de projecten online zo optimaal mogelijk onder de aandacht wordt gebracht. Bij voordekunst werken me met 1.8 fte, in de praktijk komt dit neer op 2 medewerkers en een stagiair. voordekunst moet verder doorontwikkelen om het bijdragen aan projecten nog makkelijker te maken. Ook moet er actiever aan promotie gedaan worden om structureel een nieuw publiek te werven. Dat kost geld.

Onze financiering bestaat uit partnerbijdragen én inkomsten uit de projecten. Dit bedraagt momenteel 5% van de succesvol gefinancierde projecten. Omdat voordekunst financieel meer zelfstandig wil zijn, zullen we in de nabije toekomst ons inkomstenmodel aan moeten passen. Voor het percentage van 5% wordt de site in stand gehouden, promoten we voordekunst en bieden we  actieve begeleiding… Bij een project van € 2.000,- levert ons dit € 100,- op. Bij een project dat niet slaagt op voordekunst vragen we geen fee. Dit kost ons dus tijd (en geld). In het kader van ondernemerschap wordt dit businessmodel momenteel onder de loep genomen. We willen bij voordekunst namelijk een goede balans houden tussen partnerinkomsten en eigen inkomsten.

Er bestaan nog weleens wat misverstanden over crowdfunding en voordekunst. Daarom een aantal punten ter verduidelijking:

Crowdfunding is geen wondermiddel

Er wordt nog steeds weleens gedacht dat crowdfunding een vervanger is voor andere financieringsvormen. Dat is het absoluut niet. Crowdfunding moet gezien worden als een aanvullende vorm van financiering. Bovendien: crowdfunding kost behoorlijk wat tijd. Je moet het dus wel graag willen. Een belangrijke meerwaarde van crowdfunding is dat je je project in een vroegtijdig stadium onder de aandacht kan brengen én dat je al vroeg een relatie aangaat met het publiek. Je creëert hiermee draagvlaak voor waar je mee bezig bent.

Het start in je eigen netwerk

Iedere crowdfunding campagne, of het nu in de cultuur is of daarbuiten, start bij het netwerk van de projecthouder. Als je eigen vrienden en familie al niet in je project geloven, waarom een ‘vreemde’ dan wel. Wanneer er een basis door je eigen netwerk is gelegd, groeit het aantal voor jou onbekende donateurs. Dit zien we op voordekunst ook. Het heeft tijd nodig in de sector om te wennen aan een nieuwe vorm van financiering zoals crowdfunding, maar het publiek moet hier ook aan wennen. Pas wanneer er een eerste stap is gezet, zullen anderen volgen. Op voordekunst hebben inmiddels meer dan 12.000 donateurs bijgedragen aan projecten. De basis hiervan is een cultureel netwerk, vrienden van projecthouders, familie, maar een groeiende groep is het aantal terugkerende donateurs dat losstaat van de projecthouders. Op voordekunst hebben 3.000 donateurs bijgedragen aan meer dan één project en deze groep groeit. Deze mentaliteitsverandering heeft tijd nodig.

Iemand moet de eerste stap zetten

voordekunst wil in de loop van tijd financieel meer zelfstandig worden door meer eigen inkomsten te genereren. Dit heeft tijd nodig. Ik ben er daarom trots op dat partners als het AFK, bkkc, Cultuur-Ondernemen, ING, Fonds 1818, Kunstraad Groningen en vanaf 2013 ook het Mondriaan Fonds en de Provincies Utrecht en Overijssel voordekunst ondersteunen en zich hard maken om crowdfunding in heel Nederland onder de aandacht te brengen. Samen staan we sterk. De inzet van deze partners zorgt ervoor dat er alleen maar meer kunstprojecten via crowdfunding gefinancierd worden en dat het draagvlak voor kunst en cultuur breder gedragen wordt. Daarnaast wordt voordekunst nu, doordat er zoveel projecten succesvol zijn gefinancierd en door het grote aantal donateurs, steeds interessanter voor andere partijen zoals het bedrijfsleven.

voordekunst zal door deze groei sneller financieel onafhankelijk worden. voordekunst bestaat nu net twee jaar. In het eerste jaar hebben we hard moeten werken om zelf het mechanisme van crowdfunding onder de knie te krijgen. Afgelopen jaar hebben we onze werkwijze kunnen optimaliseren en 2013 staat in het teken van groei en verdere professionalisering. De inkomsten zijn sinds in vergelijking met 2011 verdubbeld en deze groei zet zich voort. Nu al is er meer opgehaald voor de verschillende projecten dan dat er in voordekunst geïnvesteerd is. De teller staat op 1.5 miljoen Euro waarvan ruim 1.4 miljoen Euro naar meer dan 210 projecten is gegaan.

Kansen

Regelmatig wordt me gevraagd of de hype van crowdfunding binnenkort niet overwaait. Ik denk dat we pas aan het begin staan. Crowdfunding als term kan verdwijnen, maar het gegeven dat je publiek belangrijker is dan ooit, zal blijven. Als maker moet je de dialoog aangaan met je publiek en presenteren waar je voor staat. De reeds bekende financieringsvormen drogen op, er moet gezocht worden naar alternatieven. Crowdfunding is er hier overigens slechts één van. Deze nieuwe financieringsvormen liggen niet bij de overheid. Deze liggen bij het publiek en het bedrijfsleven, echter: je moet hier wel iets voor doen. Het vraagt om een actieve manier van je financiering op orde krijgen.

Ik zie nog heel veel mogelijkheden. Juist doordat voordekunst nu eindelijk op vlieghoogte komt, worden we interessanter voor het bedrijfsleven, maar ook voor de media. En voor een nieuwe groep donateurs. voordekunst is klaar voor de toekomst. Door met een positieve blik de kansen die er liggen tegemoet te treden. voordekunst doet dit niet alleen, maar samen met makers, instellingen en donateurs die trots zijn op de kunst en cultuur in Nederland.

Roy Cremers

Voor vragen over voordekunst, neem contact op met Roy Cremers: roy@voordekunst.nl / 020-8946044 / 06-14160143 

PDF versie van dit blogbericht

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Tagwolk

%d bloggers liken dit: